• Sibel Dağdeviren Özüağ

Tam Zamanlı Çalışma: Tamam mı, Devam mı?


İş hayatında pek çok alanda olduğu gibi, çalışma şekillerinde de büyük oranda Y ve Z jenerasyonlarının etkisiyle bildiklerimizi yeniden düşünmeye uzun süre önce başladık. Bu yazıda, dünyada ve Türkiye'de gittikçe yükselen bir trend olan freelance (serbest) çalışma şeklinden bahsedeceğim.



Neden Freelance Çalışma?


Freelance çalışma şeklini, en basit ifadeyle, bireylerin herhangi bir işverene bağlı olmadıkları ve kendi kendilerinin patronu oldukları çalışma şekli olarak tanımlayabiliriz. Freelance ekonomisinde, her bireyi aslında birer şirket olarak ele almak mümkün.


Freelance çalışma şeklinde, esnek ve mobil çalışma ön plana çıkıyor. Halihazırda iş hayatında büyük bir oranı oluşturan Y jenerasyonu için ulusal ve global pek çok araştırma, iş-özel yaşam dengesinin önemini daha önce birçok kez ortaya koymuştu. Bunun yanı sıra, Y jenerasyonunun artık iş hayatında maaş ve yan haklardan ziyade "deneyimi" önemsediklerini de yine farklı pek çok araştırmadan biliyoruz.


Daha az bilindiğine inandığım bir diğer araştırmaya da değinmek isterim: Uluslararası Gençlik Vakfı 2017 Küresel Gençlik Refah (Wellbeing) İndeksi'ne göre Türkiye'de gençlerin %72'si yaşamlarını çok stresli buluyor. Ne yazık ki, global ortalamanın %49 olduğu bu araştırmada Türkiye gençleri stres seviyesinde 30 ülke arasında liste başı. Dolayısıyla, iş-özel yaşam bütünlüğünü ve stres seviyesini yönetebilecekleri ve kendilerine iyi gelen deneyimi bizzat tasarlayabilecekleri freelance çalışma şekline yönelmeleri büyük bir sürpriz değil.


Freelance çalışma şeklinin yaygınlaşmasındaki en önemli faktörlerden biri de teknolojik altyapı. İnternete ve akıllı cihazlara erişimin artmasıyla birlikte günümüzde her an, her yerden çalışmak mümkün.


Kurumlar Risk Altında mı?


Riski nasıl tanımladığınıza bağlı olarak evet ya da hayır. Gelecekte genç yetenekleri elde tutmak üzere kurumların alması gereken aksiyonlar var. Aksiyonlara geçmeden önce, freelance çalışma şekline yönelimi neden hızlıca gündemimize almalıyız, buna değinmek istiyorum.

  • 2017'de Intuit & Emergent Araştırması'nda sayıları tüm dünyada 3,9 milyon olan freelance çalışan sayısının 2021'e dek 9 milyonu aşması bekleniyor.

  • 2027 yılında Amerika'da freelance çalışanların oranının bir kuruma bağlı olarak çalışanların oranını ilk kez aşacağı tahmin ediliyor.

  • Türkiye'de ise, OECD 2018 araştırması sonuçlarına göre kendi işini yapanların oranı %32,7 olarak paylaşılmıştı.

  • Türkiye'deki çalışanların gelecekteki çalışma şekli yönelimlerine ilişkin bir çalışmaya ne yazık ki denk gelemedim. Bu yüzden, LinkedIn üzerinden 2 hafta önce bir anket yayınlayarak yanıtlardan genel bir yönelim çıkarmayı hedefledim.


Şimdi dilerseniz, bu anketin sonuçlarını hep birlikte inceleyelim:

  • LinkedIn üzerinden paylaştığım anketi toplam 192 kişi yanıtladı, katkıları için her birine ayrı ayrı teşekkür ederim.

  • Yanıt verenlerin %45,7'si 25-35 yaş aralığında, %45,7'si 35-50 yaş aralığında, kalan kitle ise 18-25 yaşlarında veya 50 yaşın üzerinde.

  • "Freelance çalışmak sizin için tek kelimeyle ne ifade ediyor?" sorusuna %73 oranında "özgürlük" ve %19 oranında ise "huzur" yanıtı geldi. Bunları esneklik, konfor, yaratıcılık ve kazanç gibi yine olumlu çağrışımlar takip ediyor.

  • "Mevcut çalışma şeklinizi ve önümüzdeki 5-10 yıllık planınızı nasıl ifade edersiniz?" sorusu karşısında gelecekteki çalışma şekli yönelimleri bakımından freelance çalışmayı tercih ettiklerini belirtenlerin oranı %62! Buna karşın, bir kuruma bağlı olarak çalışmak istediklerini belirtenlerin oranı ise %29. Yanıt verenlerin %9'u ise şu anda bir kuruma bağlı çalışırken aynı zamanda freelance işler de yapıyor ve gelecekte buna devam etmek istiyor.

Kurumlar ve İK Ekipleri Neyi Konuşmalı?


Hem dünyada hem Türkiye'de gittikçe yaygınlaşan freelance çalışma yönelimi karşısında İK'nın da desteğiyle kurumların üzerinde düşünmeleri gereken bazı soruları aşağıdaki gibi derledim. Bunlara eklemelerinizi yorum olarak paylaşabilirsiniz.

  1. Alternatif çalışma şekillerinin kurumdaki oranını yeniden gözden geçirecek miyiz?

  2. Freelance çalışma şekline uygun rollerimiz hangisi?

  3. Freelance çalışma şekline uygun olmayan rollerdeki çalışanlarımızı kurumda tutmak için Çalışan Değer Önermesi'ni (EVP) nasıl yeniden yapılandıracağız?

  4. Mevcut yetkinliklerimizi güncellememiz gerekiyor mu?

  5. Freelance rollerle birlikte organizasyon şemamız neye benzeyecek?

  6. Freelance çalışanlara nasıl ulaşacağız?

  7. Freelance çalışanların tercih ettiği müşteri nasıl olacağız? (Tercih edilen şirket olmanın yanı sıra artık tercih edilen müşteri olmayı da gündeme almak gerekiyor.)

  8. Şu an kurumumuzda görev yapan ve aynı zamanda freelance çalışan kimler var? Farklı uzmanlık alanlarını kurum içinde aktive etmenin yolları neler?

Günümüz dünyasının değişen dinamiklerini ve değişen bireysel ihtiyaçları göz önünde bulundurarak geleneksel tam zamanlı çalışma şeklini şirketlerin yeniden gözden geçirme zamanlarının geldiğine, çalışanların ihtiyaçlarına kulak veren şirketlerin güçlü bir çalışan değer önermesi sunabileceklerine inanıyorum.


Çalışanları artık yalnızca performansa odaklı görmeyi bırakarak onların ruh, beden ve zihin bütünlüğüne odaklanmanın, kurumlarda insan dostu kültürler oluşturmanın tam zamanı!


Bu yazıyla ilgili olarak daha önce kaleme aldığım "Esnek Çalışma Saatleri: Sizde Durum Ne?" başlıklı makalemi okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

  • LinkedIn Sosyal Simge
  • Heyecan Sosyal Simge

© 2020 by Ozuag

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now